Inhoud:
  Uitgangspunten
m.b.t. het pestbeleid op De Borg
Definities
van pesten
Wat
verstaan kinderen onder pesten?
Pestsignalen
bij kinderen
De
rol van de ouders
De
Borg en pesten
Preventie
op De Borg
Welke
regels gelden er op De Borg?
De
Borg en het stappenplan bij pestgedrag...*
*De Borg en het stappenplan bij pestgedrag (het stappenplan wordt in de
leerkrachtenmap opgenomen, zodat er direct gehandeld kan worden).
Bijlagen:
1.
Kaders m.b.t. regels en afspraken op De Borg
2.
Fases met betrekking tot moreel gedrag
3. Lijst (mogelijk) geschikte boeken.
4.
Surveillancerooster
5.
Herstelcontract bij pesten. |
|
Uitgangspunten m.b.t. het
pestbeleid op De Borg |
Dit stuk heeft de bedoeling
om:
algemene informatie te geven
over het begrip pesten en de gevolgen van pestgedrag
te komen tot algemene afspraken
binnen de organisatie m.b.t. het voorkomen en bestrijden van pestgedrag
binnen deze kaderstellende
afspraken op De Borg te komen tot regels en acties om het pesten tot een
minimum te beperken.
Inleiding
Pesten is een wezenlijk en groot probleem. Veel kinderen in Nederland
zijn slachtoffer van pestgedrag. Pestgedrag is schadelijk tot zeer
schadelijk voor kinderen zowel voor de slachtoffers als voor de pester.
De omvang en zwaarte van het probleem leiden tot de noodzaam van een
aanpak door alle opvoeders van jongeren, in het bijzonder door de ouders
en door de leerkrachten.
De Borg moet daarom een beleid ontwikkelen, dat het pestprobleem een
halt toeroept, en wel op zo'n manier dat alle geledingen op één lijn
komen en elkaar steunen, want samenwerking is van doorslaggevende
betekenis voor een succesvollere aanpak. |
|
Definities van pesten |
Vaak noemen kinderen speels
plagen of hinderen al 'pesten'. Want wat de plagers leuk vinden, hoeft
voor de geplaagde niet leuk te zijn. Maar bij echt 'pesten' is er
meestal meer aan de hand. Bij echt pesten gaat het om een combinatie
van:
Machtsverschil:
de gepeste is jonger, kleiner, minder sterk, minder machtig of staat
tegenover een meerderheid.
Schade:
er ontstaat lichamelijke, materiële en/of geestelijke schade.
Langdurig:
het pesten houdt niet na één keer op, maar gaat lange tijd door.
Herhaald:
het gaat vaak om dezelfde pester(s) die het op één slachtoffer gemunt
heeft/hebben.
Opzet:
de pester weet meestal heel goed dat het om pesten gaat, maar gaat er
(zoveel mogelijk buiten het zicht van de leraren en de leiding) bewust
mee door.
Bij ernstige en langdurige gevallen van pesten is er in feite sprake van
'herhaald geweld'.
Maar hoe dan ook: pesten is een vorm van geweld en gebruik van geweld is
in een school niet acceptabel. |
|
Wat verstaan kinderen onder
pesten? |
Kinderen verstaan onder
pesten meestal:
iemand doet iets expres
het is tegen mij gericht
ik vind het vervelend
ik word buitengesloten
Bijvoorbeeld:
zogenaamde grapjes, spullen afpakken, bijnamen geven, plaats afnemen,
duwen en vechten, buitensluiten, bang maken enzovoort. Je hebt daar
dagelijks mee te maken. Maar of het nu 'echt' pesten is of 'onecht'
pesten: het feit dat het slachtoffer daar hinder van heeft, is al reden
genoeg om er iets aan te doen. |
|
Pestsignalen bij kinderen |
Zonder dat een kind
letterlijk zegt dat het gepest wordt, kunnen de onderstaande signalen op
pesten duiden:
vaak alleen staan in de pauze
tijdens de pauze bij de
pleinwacht gaan staan
een spel is 'toevallig' steeds
net begonnen als hij/zij erbij komt
vaak alleen met jongere
kinderen spelen
niet naar buiten willen op
school
zuchten, piepen en steunen van
andere kinderen, als het betreffende kind een idee oppert, dat wel
geaccepteerd zou worden indien een ander kind dat idee aangedragen zou
hebben
indien andere kinderen alles
maar stom vinden van het betreffende kind, over hem/haar roddelen,
negatief reageren of zijn of haar fouten
het kind niet meer naar school
wil, of aangeeft zich ziek te voelen
het kind prikkelbaar is
zich opsluit in huis
nooit uitgenodigd wordt op
partijtjes van klasgenoten
treuzelen met naar huis gaan
buikpijnklachten
slecht slapen
schoolprestaties lopen terug
vaak spullen kwijt zijn.
En als het kind pest...
Vertelt het hoe populair het is
Is het opstandig en wil het
steeds zijn zin hebben
Verzwijgt het wat buitenshuis
doet
Roddelt het over anderen
Is het trots op lichamelijke
prestaties
Is het agressief tegen kinderen
en volwassenen in woorden en daden
Vertoont het stoer gedrag en
taalgebruik |
|
De rol van de ouders |
Wat
verwachten we van de ouders als hun kind gepest wordt?
Neem uw kind serieus
Praat erover
Meld het bij de leerkracht van
uw kind
Maak uw kind duidelijk dat er
tijd voor nodig is om het pesten te stoppen
Besteed er regelmatig aandacht
aan
Werk aan de weerbaarheid van uw
kind, zonodig met deskundige hulp
Zoek informatie over pesten
Wat verwachten we van de ouders als hun kind pest?
Neem degene die dat meldt
serieus
Laat uw kind merken dat u dit
gedrag afkeurt
Neem contact op met de
leerkracht
Maak uw kind duidelijk dat dit
moet stoppen
Stimuleer positief gedrag
Besteed er regelmatig aandacht
aan
Roep zonodig deskundige hulp in
Zoek informatie over pesten
Wat verwachten we van de ouders als hun kind meedoet met een pester?
Neem dit serieus
Keur het gedrag af
Maak uw kind duidelijk dat je zo niet met elkaar omgaat
Neem contact op met de leerkracht
Indien er sprake is van één of meer signalen kan het kind gepest worden
Probeer er achter te komen of de vermoedens kloppen, of dat er iets
anders aan de hand is. Ook bij ontkenning is het goed om tegen het kind
te zeggen, dat hij of zij altijd welkom is, indien er problemen zijn.
65% van de kinderen vertelt het niet thuis. |
|
De Borg en pesten |
We willen pesten
voorkomen of stoppen op CDS De Borg, want...
We accepteren niet dat er op
school gepest wordt en we pesten zelf niet.
Als er niets aan gedaan wordt,
kan het blijvende gevolgen hebben voor de gepeste kinderen en soms ook
voor de pester.
Pesten is een vorm van geweld
en dat willen we tot een minimum beperken. |
|
Preventie op De Borg |
Leerkrachten en leerlingen
stellen op school gedragsregels vast
Leerkrachten zien er op toe dat
de afspraken nagekomen worden
De regels worden op een vaste
plaats in de klas opgehangen
De regels zijn voor alle
kinderen gelijk |
|
Welke regels gelden er op
De Borg? |
Op De Borg maken we gebruik
van zogenaamde kapstokregels. Alle regels die op onze school gelden zijn
samengevat in 3 regels. Dit zijn de volgende regels:
Voor groot en klein zullen we
aardig zijn (omgang met elkaar)
We zullen goed voor de spullen
zorgen, dat zijn ze weer te gebruiken morgen (gebruik van materialen)
De school is van binnen een
wandelgebied en buiten hoeft dat lekker niet (gedrag tijdens fysieke
momenten)
Afhankelijk van actuele zaken in een groep zal één van de
'kapstokregels' centraal staan. Hierbij zal er aandacht zijn voor
negatieve gedragingen, maar ook voor positieve gedragingen. Het
benadrukken van zaken, die goed gaan, heeft doorgaans meer effect dan
het benadrukken van negatief gedrag. |
|
De Borg en het stappenplan
bij pestgedrag |
Bij
een pest-situatie gaan we uit van de volgende stappen:
1. Het gepeste kind probeert het zelf op te lossen
stap a: voorbeeld: zeg: "Hou op, dit
vind ik niet leuk"
stap b: voorbeeld: zeg: "Hou op, heb
je me niet gehoord?"
stap c: zeg: "Als je niet ophoudt ga
ik naar de meester of juf (of naar mijn vader of moeder)" |
 |
|
geen oplossing |
|
|
|
2. Het
gepeste kind en/of de ouders neemt/nemen contact op met de
groepsleerkracht. De groepsleerkracht spreekt de pester op zijn gedrag.
De leerkracht spreekt de pester op zijn gedrag aan. De leerkracht
spreekt de pester aan en houdt gedurende een week de vinger aan de pols.
De directie wordt op de hoogte gesteld. |
|
|
|
geen oplossing |
|
|
|
3. De ouders
van de pester en het gepeste kind worden op de hoogte gesteld. Het kind
ondertekent een
herstelcontract (zie
bijlage 4) |
4.
a. De pestsituatie wordt in de groep van het gepeste kind besproken
b. De leerkracht van het kind kan het voorval ook inbrengen in de
kindbespreking om samen met de collega's naar een oplossing te zoeken.
Voor de pester, maar ook voor het gepeste kind kan een handelingsplan
worden opgesteld. |
|
|
|
geen oplossing |
|
|
5. De directie overlegt met
de partijen en zoekt naar een oplossing. De insteek is om samen met de
ouders van pester en gepeste kind naar een oplossing te zoeken.
Het is soms nodig om in ernstige gevallen dader en slachtoffer tijdelijk
van elkaar te scheiden door plaatsing in een andere groep of door
schorsing. De maatregel kan gebruikt worden om na te gaan welke
oplossing er mogelijk is. Ook kan er professionele hulp worden
ingeschakeld. (GGD, Accare, schoolmaatschappelijk werk) |
|
|
|
geen oplossing |
|
|
|
6. De ouders
nemen contact op met de contactpersoon van de school. |
|
|
|
geen
oplossing |
|
|
|
7. De ouders worden
doorverwezen naar het bevoegd gezag of de vertrouwenspersoon. Zie voor
vervolg de klachtenregeling. |
Uitzonderingen
Bij acute pestsituaties,
waarbij direct handelen een noodzaak is, zal het proces starten bij punt
2 of 3.
Pestsituaties die buiten
schooltijd plaatsvinden en een enorme invloed hebben op de
schoolsituatie kunnen worden gemeld bij de leerkracht. Afhankelijk van
de aard van de situatie bepaalt de leerkracht welke stappen van het
proces dienen te worden genomen.
Belangrijk:
Het is belangrijk dat er een dossier wordt bijgehouden van de genomen
stappen en het aanspreken van de leerling op zijn of haar gedrag. Ook de
oudergesprekken moeten schriftelijk worden vastgelegd en het liefst
worden ondertekend. Alle dossierstukken of observaties moeten voorzien
zijn van een datum. Wanneer deze gegevens ontbreken is het voor De Borg
erg moeilijk om over te gaan tot een verwijderingsprocedure.
Ook is het van belang om per 'delict' aan te geven met welke stap we
beginnen. Als een kind een ander kind in elkaar slaat beginnen we
natuurlijk niet met stap 1.
In voorkomende gevallen wordt een kind naar de directie verwezen die
gepaste maatregelen kan nemen m.b.t. het gedrag van het kind. Wel moet
dan duidelijk zijn waarom het kind naar de directeur gezonden is en of
er sprake is van herhaling van bepaald gedrag. Bij een tijdelijke
verwijdering wordt er altijd gesproken met de ouders van het betreffende
kind. De directeur moet naast het mondelinge gesprek officieel
schriftelijk melding maken van tijdelijke verwijdering. |
BIJLAGEN
Bijlage 1: Kaders m.b.t. regels en afspraken op De
Borg |
Het pesten vindt zeker niet
altijd plaats in de klas. Het is voor CDS De Borg van belang dat de
regels voor verschillende domeinen benoemd wordt:
A. De pauze
B. Omgang
kinderen in de groep
C.Werken
in de groep
D. De leerkracht in de groep
E.
De gymles
F.
Uitgaan school
G.
Hulpouders
A. Pauze
Spelen volgens de regels en
afspraken van de school of de groep
Elkaar niet uitschelden
Niet zelf reageren op schelden,
schoppen, slaan etc., maar melden bij de leerkracht
Een ander niet bedreigen,
slaan, duwen of schoppen
Niet zonder toestemming naar
binnen gaan of het speelplein/spelerij verlaten
Geen partij kiezen bij ruzie
van kinderen, maar dit melden bij de leerkracht.
B. Gedrag in de groep
Elkaar niet uitschelden
Niet zelf reageren op schelden,
schoppen, slaan etc., maar melden bij de leerkracht
Een ander niet bedreigen,
slaan, duwen of schoppen
Luister naar de leerkracht en
gedraag je daarnaar
Laat elkaar uitspreken en
spreek niet voor je beurt
Bemoei je niet ongevraagd met
andermans zaken
Niet ongevraagd aan andermans
spullen zitten.
C. Werken in de groep
Je moet meedoen met
activiteiten of vakken zoals de leerkracht dat aangeeft
Je moet je houden aan de
klassenregels
Je mag niet storen of storend
gedrag vertonen.
D. Houding t.o.v.
de leerkracht of teamleden
Je moet de leerkracht of het
teamlid met respect behandelen en aanspreken met: meester (naam) of
juffrouw (naam)
Je mag een leerkracht of
teamlid niet uitschelden
Je luistert naar de leerkracht
en voert de opdrachten uit zoals aangegeven.
E. Deelnemen aan de gymles
Elkaar niet uitschelden
Niet zelf reageren op schelden,
schoppen, slaan etc., maar melden bij de leerkracht
Een ander niet bedreigen,
slaan, duwen of schoppen
Luister naar de leerkracht en
gedraag je daarnaar
Niet zonder toestemming de
gymzaal of het school(sport)terrein verlaten
Geen partij kiezen bij ruzie
tussen kinderen, maar dit melden bij de leerkracht
Je mag geen gevaar zijn voor
een ander, of een ander in gevaar brengen.
F. Uitgaan van de school
Elkaar niet uitschelden
Niet zelf reageren op schelden,
schoppen, slaan etc., maar melden bij de leerkracht
Een ander niet bedreigen,
slaan, duwen of schoppen
Niet ongevraagd aan andermans
spullen zitten
Rustig naar buiten gaan.
G. Gedrag t.o.v. hulpouders
Je behandelt de hulpouder met
respect en spreekt aan volgens afspraak
Je mag een hulpouder niet
uitschelden
Je luistert naar de hulpouder
Je doet mee aan de activiteiten
zoals door de hulpouder aangegeven. |
BIJLAGE
Bijlage 2: Fases met betrekking tot moreel gedrag |
Egocentrische fase (4 tot 7 jaar)
Kenmerken:
De leerlingen kennen de regels
niet en volgen ze ook niet
Ze houden echt wel vol dat ze
de regels kennen en volgen
Er is weinig notie van winnen
en er is sprake van weinig competitie tussen spelers
Voor de leerling in deze fase
betekent winnen: een leuke tijd hebben, om welke reden men kan zeggen
dat alle spelers winnen
Regels komen van een autoriteit
en hebben een heilig en onveranderlijk karakter
Alhoewel regels heilig zijn,
aanvaardt de leerling zeer gemakkelijk veranderingen omdat niet ingezien
wordt dat de veranderingen echte veranderingen zijn.
Fase van beginnende samenwerking (7 tot 10/11 jaar)
Kenmerken:
Terwijl de kennis van de
leerling van de regels niet perfect is, heeft hij/zij zich de
voornaamste regels eigen gemaakt en probeert de rest te leren
Er is zowel sprake van
competitie (iedere leerling wil voor zichzelf winnen) als van
samenwerking (de leerling aanvaardt een gemeenschappelijke set van
regels)
Resultaten: moeilijkheden en
conflicten
De leerling is in staat een
echte verandering in de spelregels te onderkennen; maar weigert om deze
veranderingen te aanvaarden en stelt dat de regels onveranderlijk zijn.
Fase van echte samenwerking
Kenmerken:
De kennis van de regels is
perfect. Op grond van deze regels wil de leerling dan ook winnen
De leerling heeft een
legalistische fascinatie met betrekking tot regels. Hij/zij vindt het
fijn verschillen aan te brengen, nieuwe regels in te voeren en op grond
van deze nieuwe regels te werken
De leerling gelooft dat regels
kunnen worden veranderd
De leerling gelooft dat regels
door middel van menselijke uitvindingen tot stand zijn gekomen en dat ze
slechts in stand worden gehouden door middel van onderlinge
overeenstemming tussen gelijken. |
BIJLAGE
Bijlage: Een goed surveillanceplan op De Borg |
Een
goed surveillanceplan verlaagt het pestgedrag van kinderen met 13%...!!!
Gedrag van de leerkracht tijdens de pleinwacht:
1. De leerkrachten zijn op tijd
aanwezig. Koffie halen, toiletbezoek etc, wordt zo gepland dat het geen
invloed heeft op de aanwezigheid van leerkrachten
2. Leerkrachten lopen routes en
mensen zich tussen de kinderen. Het is niet de bedoeling dat
leerkrachten de kinderen hinderen in hun spel. Kinderen vinden het wel
leuk dat leerkrachten meedoen in hun spel. Dat kan alleen maar als het
toezicht daar niet onder lijdt
3. Leerkracht hebben een actieve
rol. Zij luisteren en observeren en nemen kinderen serieus. Dit werkt
erg preventief in de bestrijding van pestgedrag
4. Kinderen kunnen ten alle tijde de
leerkrachten aanspreken. Deze regel doorbreekt de 'normale' fatsoennorm
dat kinderen volwassenen niet mogen onderbreken in een gesprek
5. Een leerkracht moet op een voor
de kinderen duidelijke plaats staan. Zodat er altijd een vast
aanspreekpunt zichtbaar aanwezig is
6. Stagiaires mogen de pleinwacht
niet overnemen. De verantwoordelijkheid ligt altijd bij de leerkrachten
7. Leerkracht zijn duidelijk
aanwezig in onoverzichtelijke situaties. Met name spel op grote afstand
en niet goed zichtbare plekken leent zich voor pestgedrag. We bedoelen
hier met name het spel dat plaats vindt op het grasveld (Joop den
Uylplantsoen) naast de school en de plaatsen achter de berging en de
noodlokalen op het kleinplein (Kleine Borg). In ieder geval een
leerkracht moet op die plaatsen steevast een route lopen of op een
plaats staan, waarbij er een duidelijk overzicht is.
8. Zodra de bel gaat om naar binnen
te gaan, eindigt de pleinwacht niet. In onderling overleg spreken de
leerkrachten af wie meeloopt met de groep kinderen, die al vrij snel
naar binnen wil en wie wacht tot de laatste kinderen zich groeperen om
naar binnen te gaan. In de praktijk blijkt vooral dit moment te zorgen
voor pestgedrag. Kinderen ontsnappen aan de aandacht van de leerkracht
en in de grote massa kan er gemakkelijk vervelend gedrag ontstaan
9. Elke bouw hanteert eigen regels
m.b.t. het gebruik van buitenmaterialen en het verzorgen daarvan. Die
regels blijven gewoon van kracht.. |
BIJLAGE
Bijlage 4: Herstelcontracten bij pesten |
Afspraak met:
................................................................
Hierbij beloof ik dat ik
........................................................ niet meer
zal lastig vallen met/door
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
Ik begrijp dat
........................................................ daar last
van heeft.
Ik heb hierover eerder gesprekken gehad met de leerkracht en
het/de betrokken kind(eren)
Die/dat ik lastig viel met bovengenoemd gedrag.
Ik ben toch doorgegaan met dit gedrag.
Ik heb nu weer een gesprek gehad met de leerkracht en beloof nu
door ondertekening van dit contract te stoppen met boven genoemd
gedrag.
We gaan gewoon weer gezellig met elkaar om en letten niet extra op
elkaar.
Datum: ......................................................
Mijn naam:
........................................................
Naam van de leerkracht
:........................................................
Mijn ouders weten van deze afspraak af en ondersteunen mij bij het
houden aan deze
afspraak .
Getekend :
|
Afspraak met:
........................................................
........................................................ heeft aan
mij zijn/haar excuus aangeboden en dat vind ik goed. Hij/zij
beloofd nu te stoppen met boven genoemd gedrag. We gaan weer
gewoon en gezellig met elkaar om en letten niet extra op elkaar.
Elke .... weken heb ik een gesprek met de leerkracht om te
controleren of ...........................
zich aan de afspraak houdt.
Datum: ......................................................
Mijn naam: ......................................................
Mijn ouders weten van deze afspraak af.
Getekend: ........................................................
|
|
|
|
| |
|
|
